ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΗΝΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

 

Κυριακή στ΄Λουκά

 Κυριακή στ΄Λουκά

(Η Θεραπεία των δαιμονισμένων στη χώρα των Γαδαρηνών).

Του π. Μιχαήλ Παπαθεοχάρη

Εφημερίου Ι.Ν. Τιμίου Σταυρού

 -Εσταυρωμένος Ηρακλείου

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας που όλα μοιάζουν να καταρρέουν. Στιγμές που χτυπά η αρρώστια την πόρτα του σπιτιού μας, που η οικογένεια δοκιμάζεται, που οι άνθρωποι μας αδικούν, που οι κόποι μας φαίνεται να πηγαίνουν χαμένοι. Και τότε, μέσα στον πόνο μας, υψώνουμε τα μάτια στον ουρανό και ρωτάμε: «Θεέ μου, γιατί; Γιατί επιτρέπεις να συμβαίνουν όλα αυτά;».

Το σημερινό Ευαγγέλιο έρχεται να μας δώσει μια απάντηση, όχι πάντοτε στο γιατί υποφέρουμε, αλλά στο πού μπορούμε να στηριχθούμε όταν υποφέρουμε. Τίποτε δεν μπορεί να ξεπεράσει την εξουσία του Θεού. Τίποτε δεν μπορεί να ματαιώσει την αγάπη Του για τον άνθρωπο.

Στη χώρα των Γαδαρηνών συναντούμε δύο ανθρώπους βασανισμένους από δαιμόνια. Ζούσαν μακριά από τους ανθρώπους, μέσα στα μνήματα. Είχαν χάσει την ειρήνη τους, την ελευθερία τους, την ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους. Οι άνθρωποι τούς φοβούνταν, δεν μπορούσαν να τους βοηθήσουν και τους είχαν ουσιαστικά εγκαταλείψει.

Όμως εκεί όπου οι άνθρωποι έβλεπαν ένα αδιέξοδο, ο Χριστός έβλεπε δύο ανθρώπους που έπρεπε να ελευθερωθούν. Και εδώ βρίσκεται το πρώτο μεγάλο μήνυμα του Ευαγγελίου. Μπορεί οι άνθρωποι να μας εγκαταλείψουν, μπορεί εμείς να χάσουμε την ελπίδα μας, αλλά ο Χριστός δεν παύει να ενδιαφέρεται για τη σωτηρία μας.

Τίποτε δεν γίνεται χωρίς να το γνωρίζει ο Θεός. Τα δαιμόνια παρακαλούν τον Χριστό να τους επιτρέψει να εισέλθουν στην αγέλη των χοίρων-(...). Και όταν τους το επιτρέπει, ορμά ολόκληρη η αγέλη στη θάλασσα και χάνεται στα νερά. Η σκηνή είναι συγκλονιστική! Μας αποκαλύπτει τη μανία και την καταστροφική διάθεση των δαιμονικών δυνάμεων. Ο πονηρός επιδιώκει την καταστροφή, τη διάλυση, τον θάνατο. Θέλει να καταστρέψει τον άνθρωπο, να διαλύσει την οικογένεια, να σβήσει την πίστη, να οδηγήσει την ψυχή στην απόγνωση.

          Αλλά το Ευαγγέλιο μάς φανερώνει και κάτι ακόμη. Τα δαιμόνια δεν ενεργούν ανεξέλεγκτα. Βρίσκονται μπροστά στον Χριστό, τον Υιό του Θεού, και ζητούν την άδειά Του.

Ο διάβολος δεν είναι παντοδύναμος. Παντοδύναμος είναι ο Θεός!

Αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι ο Θεός προκαλεί κάθε κακό ή ότι κάθε συμφορά είναι τιμωρία Του. Ο Θεός δεν χαίρεται με τον πόνο του ανθρώπου. Μας έχει χαρίσει ελευθερία, και ο κόσμος μας πληγώνεται από την αμαρτία, την κακία και τις επιλογές των ανθρώπων.

Το μεγάλο μας στήριγμα είναι ότι το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Τον τελευταίο λόγο τον έχει ο Χριστός! Όλα μπορούν να γίνουν αφορμή για πνευματική ωφέλεια. Πόσες φορές δεν έχουμε δει στη ζωή μας μια δυσκολία να μας φέρνει πιο κοντά στον Θεό; Πόσες φορές ένας πόνος δεν μας έκανε να γονατίσουμε για πρώτη φορά με αληθινή προσευχή; Πόσες φορές μια απογοήτευση δεν μας έμαθε να ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους που πραγματικά μας αγαπούν;

Δεν σημαίνει ότι κάθε δυσκολία είναι καλή. Ούτε ότι γνωρίζουμε πάντοτε τον λόγο για τον οποίο την επιτρέπει ο Θεός. Σημαίνει όμως, ότι ακόμη και μέσα στη δυσκολία, η θεία πρόνοια μπορεί να ενεργήσει και να οδηγήσει την ψυχή μας σε βαθύτερη πίστη, ταπείνωση και αγάπη. Ίσως σήμερα κάποιος να περνά έναν σταυρό που δεν μπορεί να εξηγήσει, ένα ανδρόγυνο να δοκιμάζεται. Κάποιος να παλεύει σιωπηλά με μια αρρώστια ή με μια δοκιμασία.

       Σε όλους αυτούς έρχεται ο Χριστός μας να μας πει, μην απελπίζεσαι! Μην πιστεύεις ότι όλα τελείωσαν! Μην αφήνεις τον πόνο να σε πείσει ότι ο Θεός σε ξέχασε! Δεν γνωρίζουμε πότε θα αλλάξουν οι περιστάσεις. Δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθούν όλα. Γνωρίζουμε, όμως, ότι μπορούμε να καταθέσουμε τον πόνο μας στα χέρια του Θεού και να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε με πίστη.

       Η πίστη δεν σημαίνει ότι δεν θα κλάψουμε. Σημαίνει ότι ακόμη και όταν κλαίμε, δεν εγκαταλείπουμε τον Θεό.

Το Ευαγγέλιο μας δείχνει και τη συνέχεια. Ο άνθρωπος που θεραπεύτηκε παρακαλεί τον Χριστό να μείνει κοντά Του. Ο Κύριος όμως, του αναθέτει μια αποστολή, να επιστρέψει στο σπίτι του και να διηγηθεί όσα καλά έκανε γι’ αυτόν ο Θεός. Ο άνθρωπος που προηγουμένως ζούσε στα μνήματα, αποκομμένος από όλους, γίνεται τώρα κήρυκας της θείας ευεργεσίας!

          Αυτό είναι το θαύμα της αγάπης του Χριστού, δεν θεραπεύει μόνο τον άνθρωπο από το κακό, αλλά του δίνει ξανά ζωή, σκοπό και αποστολή.

         Και σήμερα υπάρχουν πολλές δυνάμεις που καταστρέφουν τον άνθρωπο, η βία, οι δολοφονίες, οι πόλεμοι, τα ναρκωτικά, η εκμετάλλευση, η ανηθικότητα, αλλά και το μίσος, η εκδικητικότητα, η αδιαφορία και η σκληρότητα της καρδιάς.

Δεν αρκεί λοιπόν  να καταδικάζουμε το κακό. Χρειάζεται να αγωνιζόμαστε εναντίον του, ξεκινώντας από τον ίδιο μας τον εαυτό. Να προσευχόμαστε, να προστατεύουμε την οικογένειά μας, να στηρίζουμε εκείνους που υποφέρουν, να μη συμμετέχουμε στην αδικία και να μη γινόμαστε αιτία πόνου για τους άλλους.

Ο Χριστός μας καλεί να γίνουμε απόστολοι αγάπης. Να πηγαίνουμε στα σπίτια μας και να μεταφέρουμε την ειρήνη Του. Να μιλάμε με καλοσύνη εκεί όπου υπάρχει θυμός. Να συγχωρούμε εκεί όπου υπάρχει μίσος. Να προσφέρουμε ελπίδα εκεί όπου κάποιος έχει χάσει το κουράγιο του. Γιατί η μεγαλύτερη μαρτυρία της πίστης μας δεν είναι μόνο όσα λέμε για τον Θεό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ζούμε κοντά Του.

Ας κρατήσουμε σήμερα βαθιά μέσα στην καρδιά μας αυτή την αλήθεια. Δεν είμαστε εμείς που γνωρίζουμε τα πάντα, ο Θεός όμως, γνωρίζει τον αγώνα μας. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα, μπορούμε όμως, να εμπιστευτούμε τη ζωή μας στην αγάπη Του.

     Όταν κλείνει μια πόρτα, μην απελπίζεσαι. Όταν έρχεται μια δοκιμασία, μην εγκαταλείπεις την προσευχή. Όταν οι άνθρωποι δεν σε καταλαβαίνουν, μην απομακρύνεσαι από τον Χριστό. Και όταν δεν μπορείς να αλλάξεις αυτό που συμβαίνει, ζήτησε από τον Θεό να σου δώσει δύναμη να το αντιμετωπίσεις με πίστη, υπομονή και ελπίδα.

Γιατί μπορεί να μην καταλαβαίνουμε τον δύσβατο δρόμο που περνάμε, αλλά δεν χρειάζεται να περπατάμε μόνοι μας. Ο Χριστός είναι μαζί μας!

Ας Του εμπιστευθούμε τα παιδιά μας, το σπίτι μας, την υγεία μας, τις αγωνίες μας, τις πληγές και τα δάκρυά μας. Και ας μην ξεχνάμε ποτέ οτι ο Θεός δεν μας υποσχέθηκε μια ζωή χωρίς σταυρό. Μας έδειξε όμως, ότι ο σταυρός δεν είναι το τέλος. Πίσω από τον Γολγοθά υπάρχει η Ανάσταση!

Ας έχουμε πίστη όταν όλα δυσκολεύουν, προσευχή όταν όλα σκοτεινιάζουν και αγάπη ακόμη κι όταν οι καρδιές μας πληγώνονται. Και όταν ο Θεός μάς σηκώνει από τις δοκιμασίες μας, ας μη σιωπούμε. Ας γινόμαστε κι εμείς μάρτυρες της αγάπης Του, όπως εκείνος ο θεραπευμένος άνθρωπος, διαλαλώντας με τη ζωή μας τα θαυμάσια του Κυρίου.

Γιατί όταν ο άνθρωπος εμπιστεύεται τη ζωή του στον Θεό, ακόμη κι αν περάσει μέσα από τη θύελλα, δεν χάνει την ελπίδα της Αναστάσεως!

Αμήν.

«Τελικά ακούμε και κατανοούμε τα λόγια του Ευαγγελίου»;

 

Κυριακή Δ΄ Λουκά – Του Σπορέως

 

Του π. Μιχαήλ Παπαθεοχάρη

Εφημερίου Τιμίου Σταυρού

Εσταυρωμένος Ηρακλείου

«Τελικά ακούμε και κατανοούμε τα λόγια του Ευαγγελίου»;

Η σημερινή παραβολή του Σπορέως είναι στην πραγματικότητα μια παραβολή για το πώς ακούμε τον λόγο του Θεού.

Ο Χριστός είναι ο Σπορέας και ο σπόρος είναι ο λόγος Του. Ο ίδιος σπόρος πέφτει σε διαφορετικά εδάφη. Άλλος στον δρόμο, άλλος στην πέτρα, άλλος στα αγκάθια και άλλος στη γη την αγαθή. Ο σπόρος όμως είναι ο ίδιος. Η διαφορά βρίσκεται στην καρδιά του ανθρώπου. Και γι’ αυτό ο τίτλος που θα μπορούσαμε να δώσουμε στη σημερινή μας σκέψη είναι: «Εἰς ὦτα μὴ ἀκούοντων». Γιατί μπορεί να ακούμε το Ευαγγέλιο κάθε Κυριακή, να ακούμε το κήρυγμα, να ακούμε τα λόγια της Εκκλησίας, και όμως να μην ακούμε πραγματικά. Τα αυτιά μας ακούν, αλλά η καρδιά μας μένει κλειστή. Ο λόγος του Θεού φτάνει μέχρι τα αυτιά μας, αλλά δεν φτάνει στη ζωή μας.

Ιδιαίτερα συγκλονιστικός είναι ο σπόρος που πέφτει ανάμεσα στα αγκάθια. Ο άνθρωπος αυτός άκουσε. Ίσως μάλιστα μέσα του να γεννήθηκε ένας αληθινός πόθος για τον Χριστό. Συγκινήθηκε, θέλησε να αλλάξει, θέλησε να πλησιάσει περισσότερο τον Θεό. Όμως στη συνέχεια ήρθαν τα αγκάθια. Οι βιοτικές μέριμνες, οι επιθυμίες, ο πλούτος, οι απολαύσεις, οι αγωνίες της ζωής. Και ο Χριστός σιγά σιγά έμεινε στην άκρη.

Πόσες φορές συμβαίνει αυτό και σε εμάς! Ακούμε έναν λόγο στην Εκκλησία και φεύγουμε με καλό λογισμό. Λέμε: «Θα αλλάξω. Θα προσευχηθώ περισσότερο. Θα συγχωρήσω. Θα πλησιάσω τον Χριστό». Και ύστερα επιστρέφουν οι μέριμνες της ζωής. Και τα αγκάθια μεγαλώνουν, ο πόθος για τον Χριστό πνίγεται. Ο σπόρος όμως, δεν έλειψε. Έλειψε η γη που θα τον άφηνε να καρποφορήσει. Ακούμε, αλλά ακούμε αυτό που θέλουμε.

 Υπάρχει όμως και ένα άλλο είδος «ακρόασης». Πολλές φορές στην Εκκλησία άλλα ακούμε και άλλα καταλαβαίνουμε. Η Εκκλησία μιλά για ταπείνωση και εμείς σκεφτόμαστε ποιος πρέπει να ταπεινωθεί απέναντί μας. Μιλά για αγάπη και εμείς θυμόμαστε ποιος μας αδίκησε.

Μιλά για συγχώρεση και εμείς βρίσκουμε λόγους για να μη συγχωρήσουμε. Μιλά για μετάνοια και εμείς σκεφτόμαστε τους άλλους. Και έτσι γίνεται ο λόγος του Θεού: «εἰς ὦτα μὴ ἀκούοντων». Ακούμε με τα αυτιά, αλλά δεν ακούμε με την καρδιά.

Υπάρχει όμως και ένας μεγάλος κίνδυνος για όλους μας. Να ερχόμαστε στην Εκκλησία γεμάτοι από τον εαυτό μας. Με τις απόψεις μας, τις απαιτήσεις μας, το δικό μας θέλημα. Να θέλουμε να προσαρμόσουμε την Εκκλησία στα δικά μας μέτρα και σταθμά. Να κρατάμε από την Ορθοδοξία ό,τι μας αρέσει και να απορρίπτουμε ό,τι μας ελέγχει. Ακόμη και την εκκλησιαστική τάξη και ευπρέπεια μπορεί να τις χρησιμοποιήσουμε όχι για να ταπεινωθούμε, αλλά για να κρίνουμε τους άλλους. Και τότε, λίγο να μας πειράξει κάποιος, λίγο να μη γίνει αυτό που θέλουμε, αποκαλύπτεται τι υπάρχει μέσα μας. Ο θυμός, η κακία, η εμπάθεια, η αλαζονεία, ο εγωισμός. Και όλα αυτά μπορεί να τα σκεπάσουμε με ένα πέπλο της “δήθεν” χριστιανικής ζωής και ευσεβοφάνειας.

Όμως το Ευαγγέλιο μάς θέτει ένα απλό ερώτημα: Όταν ακούμε τον λόγο του Θεού, αλλάζει ο άλλος ή αλλάζουμε εμείς; Ο υπερήφανος ακούει το κήρυγμα και σκέφτεται τους άλλους. Ο ταπεινός ακούει το ίδιο κήρυγμα και λέει: «Μήπως, Κύριε, μιλάς σε μένα;»

Ο Χριστός όμως δεν μας αφήνει χωρίς ελπίδα. Μιλά για τη γη την αγαθή. Για την καρδιά που ακούει και κρατά τον λόγο του Θεού. Η αγαθή γη είναι η ταπεινή καρδιά. Η καρδιά που δεν λέει «εγώ ξέρω», αλλά: “Κύριε, δίδαξόν με του ποιείν το θέλημα Σου”. Δεν λέει «οι άλλοι πρέπει να αλλάξουν», αλλά: «Κύριε, άλλαξέ με πρώτα εμένα».

Αδελφοί μου, ο ίδιος Σπορέας σπέρνει και σήμερα. Ο ίδιος σπόρος, ο λόγος του Θεού, πέφτει και στη δική μας καρδιά. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν ακούμε. Ακούμε όλοι. Το ερώτημα είναι: Πώς ακούμε. Ακούμε με καρδιά γεμάτη αγκάθια; Με υπερηφάνεια και εγωισμό; Ή ακούμε με ταπείνωση;

Ας παρακαλέσουμε τον Χριστό να καθαρίσει την καρδιά μας από τα αγκάθια των μεριμνών, της φιλαυτίας, της υπερηφάνειας και της κακίας. Να μη μείνει ο λόγος Του μόνο στα αυτιά μας. Να κατέβει στην καρδιά μας. Και από την καρδιά να περάσει στη ζωή μας. Για να μη γίνει ο λόγος του Θεού «εἰς ὦτα μὴ ἀκούοντων», αλλά να πέσει σε αγαθή γη, σε καρδιά ταπεινή, και να καρποφορήσει. Αμήν.

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

 

Κυριακή Β΄ Λουκά

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

«Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι,

καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως».

 Του π. Μιχαήλ Παπαθεοχάρη

Εφημερίου Τιμίου Σταυρού-

 Εσταυρωμένος Ηρακλείου

«Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, έτσι ακριβώς να συμπεριφέρεστε κι εσείς σ’ αυτούς».

Αδελφοί μου,

με αυτά τα απλά αλλά βαθιά λόγια ο Χριστός μας δίνει έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Μας καλεί να κάνουμε στους άλλους αυτό που θα θέλαμε να κάνουν εκείνοι σε εμάς. Και αμέσως μετά μας οδηγεί στο πιο δύσκολο σημείο της διδασκαλίας Του:

«Αγαπάτε τους εχθρούς υμών».  Η αγάπη είναι εύκολη όταν αφορά ανθρώπους που μας αγαπούν. Η χριστιανική όμως αγάπη φαίνεται όταν συναντά την αδικία, την προσβολή και την εχθρότητα. Ο Χριστός μας καλεί σε αγάπη χωρίς όρια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε το κακό ή ότι επιτρέπουμε σε κάποιον να συνεχίζει να μας βλάπτει.

Αγαπάμε τον άνθρωπο, όχι την αμαρτία. Μπορούμε να συγχωρούμε και ταυτόχρονα να βάζουμε όρια. Μπορούμε να απομακρυνόμαστε από το κακό χωρίς να μισούμε τον άνθρωπο. Μπορούμε να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους χωρίς να ζητούμε εκδίκηση. Γιατί ο χριστιανός δεν μισεί τον άνθρωπο. Μισεί το κακό και προσεύχεται για τον άνθρωπο, ώστε να απαλλαγεί από αυτό. Και αυτό δεν είναι θεωρία. Το έκανε ο ίδιος ο Χριστός.

Πάνω στον Σταυρό του μαρτυρίου, ενώ οι άνθρωποι Τον σταύρωναν, ο Χριστός άπλωσε τα πανάχραντα χέρια Του και αγκάλιασε ολόκληρη την ανθρωπότητα, ακόμη και τους σταυρωτές Του. Δεν τους καταράστηκε. Δεν ζήτησε εκδίκηση. Προσευχήθηκε για αυτούς και είπε: «Πάτερ, άφες αυτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23,34). «Πατέρα, συγχώρησέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν». Αυτή είναι η αγάπη του Χριστού. Μια αγάπη που δεν δικαιολογεί το κακό, αλλά δεν παύει να βλέπει τον άνθρωπο ως άνθρωπο.

Αδελφοί μου,

πολλές φορές μέσα στην οικογένεια, στις σχέσεις μας, στη γειτονιά, στη δουλειά, δημιουργούνται πληγές. Κάποιος μας αδικεί και μέσα μας γεννιέται η επιθυμία να ανταποδώσουμε.

          Όμως ο Χριστός μάς δείχνει έναν άλλο δρόμο. Να μη γίνουμε ίδιοι με αυτόν που μας πλήγωσε. Αν μας αδικήσουν, αν μας μισήσουν, αν μας πληγώσουν να μην ανταποδώσουμε το κακό. Και αν δεν μπορούμε ακόμη να συγχωρήσουμε, ας αρχίσουμε τουλάχιστον με μια προσευχή: «Κύριε, φώτισέ τον, απάλλαξέ τον από το κακό και θεράπευσε και τη δική μου καρδιά».  Αυτό είναι το μεγαλείο του Νόμου της Αγάπης.

Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι ξεχνούμε την αδικία, ούτε ότι καταργούμε τα όρια. Σημαίνει ότι δεν αφήνουμε την αδικία του άλλου να γίνει δηλητήριο μέσα στη δική μας καρδιά. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη νίκη, να σε πληγώσουν και εσύ να μη μισήσεις, να μη γίνεις άδικος. Να σου κάνουν κακό και εσύ να συνεχίσεις να προσεύχεσαι. Γιατί αυτό ακριβώς μας δίδαξε ο Χριστός και αυτό ακριβώς έζησε πάνω στον Σταυρό.

Ας κρατήσουμε λοιπόν σήμερα στην καρδιά μας τα λόγια Του: «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως». Να αγαπούμε χωρίς όρια, να συγχωρούμε, να βάζουμε τα σωστά όρια απέναντι στο κακό, να μην μισούμε τον άνθρωπο και να προσευχόμαστε για τη σωτηρία του. Αγαπάμε τον άνθρωπο. Δεν αγαπάμε την αμαρτία. Αφήνουμε την αγάπη του Χριστού να νικήσει μέσα στην καρδιά μας.

 

 

Πρόγραμμα ακολουθιών Οκτωβρίου

 

«Μη φοβού, από του νυν ανθρώπους έση ζωγρών»

 Κυριακή Α΄ Λουκά

«Μη φοβού, από του νυν ανθρώπους έση ζωγρών»

 

του π. Μιχαήλ Παπαθεοχαρη,

 εφημερίου Ι. Ν. Τιμίου Σταυρού 

Εσταυρωμένος Ηρακλείου 

Αδελφοί μου,

Το σημερινό Ευαγγέλιο μας παρουσιάζει μια από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της επίγειας ζωής του Κυρίου.

Ο Χριστός βρίσκεται κοντά στη λίμνη της Γεννησαρέτ. Ο κόσμος συνωστίζεται γύρω Του για να ακούσει τον λόγο του Θεού. Και μέσα σε αυτό το πλήθος ο Χριστός βλέπει δύο πλοία και τους ψαράδες που έχουν κατέβει από αυτά. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Σίμων Πέτρος. Ο Χριστός μπαίνει στο πλοίο του και του ζητά να απομακρυνθεί λίγο από τη στεριά. Και ύστερα του λέει: «Ἐπανάγαγε εἰς τὸ βάθος καὶ χαλάσατε τὰ δίκτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν».

Ο Πέτρος υπακούει. Και γίνεται το θαύμα. Τα δίχτυα γεμίζουν τόσο πολύ, ώστε κινδυνεύουν να σχισθούν. Και τότε ο Πέτρος καταλαβαίνει ποιος βρίσκεται μπροστά του. Δεν βλέπει πλέον απλώς έναν διδάσκαλο. Βλέπει τον Κύριο.

Και πέφτει στα γόνατα: «Ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, Κύριε».

Και ο Χριστός του απαντά: «Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν».

Και τότε συμβαίνει κάτι ακόμη μεγαλύτερο από το θαύμα των ψαριών: «Καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα εἰς τὴν γῆν, ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ».

Άφησαν τα πάντα. Και Τον ακολούθησαν.

Ο Χριστός αγαπά όλους, αλλά δεν καλεί όλους με τον ίδιο τρόπο. Εδώ βρίσκεται ένα πρώτο μεγάλο θεολογικό μήνυμα. Ο Χριστός βρίσκεται ανάμεσα στο πλήθος. Όλοι ακούνε τον λόγο Του. Όλοι μπορούν να ωφεληθούν από την παρουσία Του. Όλοι μπορούν να δεχθούν την ευλογία Του. Όμως δεν καλεί όλους να γίνουν Απόστολοι. Καλεί τον Πέτρο, τον Ιάκωβο,τον Ιωάννη, τον Ματθαίο και αργότερα τον Παύλο. 

Και αυτό μας αποκαλύπτει κάτι πολύ σημαντικό: Η αγάπη του Θεού είναι καθολική, αλλά η κλήση είναι προσωπική.

Ο Θεός αγαπά κάθε άνθρωπο. Αλλά δεν αναθέτει σε κάθε άνθρωπο τον ίδιο δρόμο. Δεν ζητά από όλους τα ίδια. Δεν δίνει σε όλους την ίδια διακονία. Δεν εμπιστεύεται σε όλους τον ίδιο ρόλο. Ο Απόστολος Παύλος θα το εκφράσει με την εικόνα του σώματος: πολλά μέλη, ένα σώμα· διαφορετικά χαρίσματα, μία Εκκλησία. Άλλος καλείται να διδάξει, άλλος να διακονήσει, άλλος να παρηγορήσει, άλλος να προσευχηθεί, άλλος να σηκώσει έναν σταυρό. Άλλος να γίνει πνευματικός πατέρας, άλλος να υπηρετήσει κρυφά, χωρίς να τον γνωρίζει κανείς.

Δεν είμαστε όλοι για όλα. Και αυτό δεν είναι διάκριση αγάπης, είναι διάκριση αποστολής. Η αγάπη δεν καταργεί τα όρια! Και εδώ το σημερινό Ευαγγέλιο μας οδηγεί σε ένα δύσκολο αλλά πολύ σημαντικό θέμα. Στην εποχή μας ακούμε συχνά: «Αγάπα τους πάντες».Και σωστά. Αλλά πρέπει να προσθέσουμε: Αγάπα τους πάντες, αλλά μη δίνεις σε όλους την ίδια θέση στη ζωή σου. Γιατί άλλο είναι η αγάπη και άλλο η οικειότητα. Άλλο είναι η συγχώρηση και άλλο η εμπιστοσύνη. Άλλο είναι να εύχεσαι τη σωτηρία κάποιου και άλλο να του παραδίδεις τον εαυτό σου. Άλλο είναι να μη μισείς τον άνθρωπο και άλλο να επιτρέπεις την κακία του να εισέρχεται συνεχώς στη ζωή σου. Αυτό είναι μια πολύ σημαντική πατερική διάκριση. Ο άνθρωπος δεν καλείται να μισεί τον άνθρωπο. Καλείται να αποστρέφεται το κακό.

Η πατερική παράδοση εκφράζει αυτή τη διάκριση πολύ καθαρά: το κακό απορρίπτεται, ο άνθρωπος αγαπιέται. Γι’ αυτό η χριστιανική αγάπη δεν είναι άκριτη ανοχή. Δεν λέει: «Κάνε ό,τι θέλεις και εγώ θα το ονομάσω αγάπη». Η αγάπη του Χριστού είναι αλήθεια. Και η αλήθεια πολλές φορές βάζει όρια.

Και ο ίδιος ο Χριστός έβαζε όρια. Αν κοιτάξουμε προσεκτικά το Ευαγγέλιο, θα δούμε ότι ο Χριστός δεν επέτρεψε ποτέ να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης. Όταν Τον προκαλούν, απαντά. Όταν Τον συκοφαντούν, ελέγχει. Όταν Τον αμφισβητούν, δεν παραδίδεται στις απαιτήσεις τους. Όταν χρειάζεται, αποσύρεται στο όρος των Ελαιών για προσευχή.  Όταν χρειάζεται, σιωπά. Όταν κάποιοι μετατρέπουν τον Ναό σε χώρο εμπορίου, ανατρέπει τα τραπέζια των εμπόρων. Ο Χριστός είναι πράος. Αλλά η πραότητα δεν είναι παθητικότητα. Είναι δύναμη που βρίσκεται υπό τον έλεγχο της αγάπης. Ο Χριστός αγαπά τον αμαρτωλό. Αλλά δεν αγαπά την αμαρτία. Αγκαλιάζει τον άνθρωπο, αλλά όχι το κακό. Και αυτή είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες παρεξηγήσεις της χριστιανικής ζωής. Νομίζουμε ότι το να είμαστε καλοί χριστιανοί σημαίνει να μην αντιδρούμε ποτέ. Να μη λέμε ποτέ «όχι». Να δεχόμαστε τα πάντα. Να ανεχόμαστε τους πάντες. Να επιτρέπουμε στον καθένα να εισέρχεται στη ζωή μας και να την αναστατώνει. Όμως αυτό δεν είναι πάντοτε αγάπη. Μπορεί να είναι έλλειψη διάκρισης.

Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι καταργώ τα όρια. Και φθάνουμε τώρα στη συγχώρηση. Τι σημαίνει να συγχωρώ; Σημαίνει ότι δεν κρατώ μέσα μου το κακό ως δηλητήριο.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι εξαιρετικά αυστηρός στο θέμα της μνησικακίας. Διδάσκει ότι ο άνθρωπος που κρατά θυμό μέσα του νομίζει ότι τιμωρεί εκείνον που τον έβλαψε, ενώ στην πραγματικότητα βασανίζει τον ίδιο του τον εαυτό. Η μνησικακία γίνεται, όπως την περιγράφει, ένας εσωτερικός δήμιος.

Τι σημαίνει λοιπόν συγχωρώ; Δεν σημαίνει: «Δεν έγινε τίποτε». Η συγχώρηση σημαίνει: «Δεν θα επιτρέψω αυτό που μου έκανες να γίνει δηλητήριο μέσα στην ψυχή μου». Δεν θα ζήσω για να εκδικηθώ. Δεν θα οργανώσω τη ζωή μου γύρω από τον θυμό. Δεν θα αφήσω τον άνθρωπο που με πλήγωσε να κατοικεί μέσα στην καρδιά μου με τη μορφή της μνησικακίας. Αφήνω την κρίση στον Θεό. Όχι ως ανταπόδοση ή εκδίκηση, αλλά ως παιδαγωγική μέθοδο.  Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ελευθερία της συγχώρησης. Ο Χρυσόστομος τονίζει ακριβώς αυτό, η συγχώρηση δεν είναι απώλεια αλλά κέρδος για εκείνον που συγχωρεί, γιατί απελευθερώνεται από την οργή και τη μνησικακία.

  Συγχωρώ λοιπόν,  δεν σημαίνει ότι εμπιστεύομαι ξανά αμέσως Εδώ χρειάζεται διάκριση. Μπορώ να συγχωρήσω κάποιον χωρίς να του ξαναδώσω αμέσως την ίδια εμπιστοσύνη. Μπορώ να συγχωρήσω χωρίς να συνεχίσω μια σχέση με τον ίδιο τρόπο.Μπορώ να προσεύχομαι για έναν άνθρωπο και συγχρόνως να κρατώ απόσταση.

Μπορώ να πω: «Δεν σου κρατώ κακία. Αλλά δεν μπορώ να σου επιτρέψω να συνεχίσεις να με πληγώνεις». Αυτό δεν είναι εκδίκηση. Είναι όριο. Και το όριο δεν είναι μίσος. Το όριο μπορεί να είναι η μορφή με την οποία προστατεύεται η αλήθεια.

Ο απόστολος Πέτρος άφησε τα πάντα και ακολούθησε τον Χριστό, όπως και οι άλλοι μαθητές. Ο Χριστός τού λέει: «Μη φοβού». Γιατί ο Πέτρος είδε τη δική του αναξιότητα. Είδε το μεγαλείο του Χριστού και ταυτόχρονα είδε τη δική του αδυναμία. Αυτό είναι η αρχή της πνευματικής ζωής. Όχι να θεωρώ τον εαυτό μου τέλειο. Αλλά να μπορώ να πω: «Κύριε, είμαι άνθρωπος αμαρτωλός». Και τότε ο Χριστός δεν του λέει: «Επειδή είσαι αμαρτωλός, φύγε». Του λέει: «Μη φοβού». Αυτό είναι το μεγαλείο της θείας κλήσης. Ο Χριστός δεν περιμένει να γίνουμε τέλειοι για να μας καλέσει. Μας καλεί για να αρχίσει μέσα μας η θεραπεία.

Όμως ο Πέτρος έπρεπε να αφήσει τα πάντα.

Το Ευαγγέλιο δεν λέει απλώς ότι ο Πέτρος συγκινήθηκε από τον Χριστό.

Λέει: «Ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ». Άφησαν τα πάντα. Γιατί; Διότι δεν μπορείς να ακολουθήσεις πραγματικά τον Χριστό και να κρατάς ταυτόχρονα ως απόλυτο κέντρο της ζωής σου τον εαυτό σου. Κάτι πρέπει να αφήσεις. Μπορεί να είναι η ανάγκη να έχουν όλοι καλή γνώμη για σένα. Μπορεί να είναι η ανάγκη να απαντάς σε κάθε προσβολή. Μπορεί να είναι η ανάγκη να δικαιωθείς μπροστά σε όλους. Μπορεί να είναι ο θυμός. Μπορεί να είναι ακόμη και η λανθασμένη αντίληψη ότι «χριστιανός σημαίνει να ανέχομαι τα πάντα».Όχι. Χριστιανός σημαίνει να ανήκω στον Χριστό. Και όταν ανήκω στον Χριστό, μπορώ να έχω διάκριση και αυτό ίσως είναι το πιο δύσκολο μάθημα.

Υπάρχουν φορές που χρειάζεται να κλείσει μια πόρτα. Όχι επειδή μισώ. Αλλά επειδή διακρίνω. Κλείνω την πόρτα στη συκοφαντία. Κλείνω την πόρτα στην εκμετάλλευση. Κλείνω την πόρτα στην προσβολή.

Κλείνω την πόρτα στη χειραγώγηση. Κλείνω την πόρτα στην αμαρτία. Αλλά δεν κλείνω την καρδιά μου. Γιατί αν κλείσω την καρδιά μου, τότε το όριο γίνεται τείχος. Και το τείχος μπορεί να γίνει μίσος.

Ο χριστιανός όμως δεν χτίζει τείχη μέσα στην καρδιά του. Βάζει πόρτες. Και η διαφορά είναι μεγάλη. Το τείχος λέει: «Δεν θέλω ποτέ να σε ξαναδώ». Η πόρτα λέει: «Δεν μπορώ να σε αφήσω να μπεις έτσι. Αλλά η καρδιά μου δεν θα γίνει τόπος μίσους για σένα». Αυτό είναι πνευματική διάκριση.

«Αγάπα τον εχθρό σου» δεν σημαίνει «άφησέ τον να σε καταστρέψει» Ο Χριστός μας λέει: «Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν». Δεν μας λέει: «Εμπιστευθείτε τους όλους».Δεν μας λέει: «Αφήστε τους να κάνουν ό,τι θέλουν». Μας λέει να αγαπούμε. Και η αγάπη είναι να θέλω τη σωτηρία του άλλου.

Μπορεί να θέλω να σωθεί ένας άνθρωπος χωρίς να επιτρέπω στη συμπεριφορά του να καταστρέφει τη δική μου ζωή. Μπορώ να προσεύχομαι: «Κύριε, ελέησέ τον». Και ταυτόχρονα να λέω: «Κύριε, φύλαξέ με από την κακή του επιρροή». Αυτά τα δύο δεν είναι αντίθετα. Είναι η ίδια χριστιανική διάκριση.

Ο Χριστός δεν μας καλεί να είμαστε ευχάριστοι σε όλους, μας καλεί να είμαστε δικοί Του. Και ίσως εδώ βρίσκεται το πιο βαθύ μήνυμα της σημερινής περικοπής. Ο Πέτρος δεν κλήθηκε για να αρέσει στους ανθρώπους. Κλήθηκε για να ακολουθήσει τον Χριστό. Ούτε εμείς καλούμαστε να είμαστε αποδεκτοί από όλους. Καλούμαστε να είμαστε πιστοί στον Χριστό.Αν προσπαθώ να έχω όλους ευχαριστημένους, στο τέλος θα χάσω τον εαυτό μου. Αν προσπαθώ να μη στενοχωρήσω ποτέ κανέναν, κάποια στιγμή θα χρειαστεί να προδώσω την αλήθεια. Ο Χριστός όμως δεν είπε: «Να αρέσετε σε όλους».

Είπε:«Ἀκολούθει μοι». Ακολούθησέ Με. Και η ακολουθία του Χριστού απαιτεί διάκριση.

Αδελφοί μου, σήμερα ο Χριστός μας καλεί να μάθουμε κάτι πολύ δύσκολο: να αγαπάμε χωρίς να καταργούμε την αλήθεια. Να συγχωρούμε χωρίς να γινόμαστε συνένοχοι του κακού. Να δίνουμε ευκαιρίες χωρίς να παραδίδουμε την ψυχή μας. Να ανοίγουμε την καρδιά μας χωρίς να αφήνουμε κάθε άνθρωπο να καταπατά τα όριά μας. Να μπορούμε να πούμε: «Σε συγχωρώ». Αλλά και: «Δεν θα επιτρέψω να συνεχιστεί το κακό».Να μπορούμε να πούμε: «Δεν σου κρατώ κακία».Αλλά και: «Χρειάζεται να κρατήσω απόσταση». Να μπορούμε να κλείσουμε μια πόρτα χωρίς να κλείσουμε την καρδιά μας.  Και πάνω απ’ όλα, να μπορέσουμε να κάνουμε αυτό που έκαναν ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης: «Αφέντες άπαντα ηκολούθησαν Αυτώ». Να αφήσουμε πίσω μας τη μνησικακία. Να αφήσουμε πίσω μας την ανάγκη της εκδίκησης. Να αφήσουμε πίσω μας την ανάγκη να δικαιωθούμε μπροστά σε όλους.

Να αφήσουμε πίσω μας ακόμη και τον φόβο να πούμε το σωστό «όχι». Και να ανοίξουμε την καρδιά μας στον Χριστό. Γιατί όταν ο Χριστός κατοικεί μέσα μας, τότε μπορούμε να έχουμε και όρια χωρίς σκληρότητα, και συγχώρηση χωρίς αφέλεια και πραότητα χωρίς αδυναμία, και αλήθεια χωρίς μίσος.

Να κλείνουμε την πόρτα στο κακό, αλλά να κρατούμε ανοιχτή την καρδιά μας στον άνθρωπο. Και ακόμη περισσότερο, να κρατούμε πάντοτε ανοιχτή την καρδιά μας στον Χριστό. Γιατί Εκείνος είναι που μπορεί να θεραπεύσει και την πληγή που μας άφησαν οι άλλοι και την πληγή που εμείς αφήσαμε στους άλλους. Και τότε θα καταλάβουμε πραγματικά τον λόγο Του: «Μὴ φοβού. Άφησε τα δίχτυα. Άφησε τη μνησικακία. Άφησε την εκδίκηση. Άφησε τον φόβο. Και ακολούθησέ Με. 

Αμήν. 

Η δύναμη του Τιμίου Σταυρού

Του π. Μιχαήλ Παπαθεοχάρη

Εφημερίου Ι. Ν. Τιμίου Σταυρού Ηρακλείου 

Αυτή την εορτάσιμη περίοδο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, η Εκκλησία μας μάς καλεί να σταθούμε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη μπροστά στο μεγαλύτερο σύμβολο της πίστεώς μας, τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό του Χριστού.

Ο Σταυρός για τον κόσμο, μπορεί να φαίνεται ως σύμβολο πόνου, αδυναμίας και θανάτου. Για εμάς όμως τους χριστιανούς είναι σύμβολο αγάπης, θυσίας, ελπίδας και νίκης.

Ο Απόστολος Παύλος λέει:

«Ο λόγος ο του σταυρού… τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστί, τοις δε σωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστιν.»

Ο Σταυρός είναι η δύναμη του Θεού.

Γιατί πάνω στον Σταυρό φανερώθηκε η μεγαλύτερη αγάπη. Ο Χριστός δεν ανέβηκε στον Σταυρό επειδή Τον ανάγκασαν. Εκούσια προσφέρθηκε. Παρέδωσε τον εαυτό Του για τη σωτηρία του ανθρώπου. Υπάρχουν και παλιές αγιογραφίες που δείχνουν τον Χριστό να ανεβαίνει μόνος στο Σταυρό του και για μας να γίνεται τι; “Κλίμαξ ουρανομήκης, ο Σταυρός του Κυρίου εγένετο, τους πάντας ανάγων, απο γης προς ύψος ουρανού…” (ανεβάζοντας δηλ. όλους απο την γη προς το ύψος του ουρανού). 

Και εδώ βρίσκεται ένα μεγάλο μάθημα για τη δική μας ζωή.

Ο καθένας από εμάς έχει έναν σταυρό να σηκώσει. Μπορεί να είναι μια δυσκολία, μια ασθένεια, μια στενοχώρια, μια οικογενειακή δοκιμασία, μια απογοήτευση, ένας άνθρωπος που μας δυσκολεύει, ένας αγώνας που κρατάει χρόνια…

Ο Χριστός μάς λέει:

«Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι.»

Δεν είπε ότι η ζωή του χριστιανού θα είναι χωρίς δυσκολίες. Μας είπε όμως ότι δεν θα είμαστε μόνοι μέσα στις δυσκολίες. Ο σταυρός μας, χρειάζεται να σηκώνεται αγογγύστως και εκουσίως. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πονέσουμε. Δεν σημαίνει ότι δεν θα κλάψουμε. Δεν σημαίνει ότι δεν θα ζητήσουμε βοήθεια. Σημαίνει ότι, ακόμη και μέσα στη δοκιμασία, θα προσπαθήσουμε να πούμε:

«Χριστέ μου, δεν καταλαβαίνω πάντοτε το γιατί. Όμως εμπιστεύομαι Εσένα. Βοήθησέ με να σηκώσω τον σταυρό μου.»

Και τότε συμβαίνει κάτι θαυμαστό.

Όταν δεν μπορούμε εμείς, βοηθά ο Χριστός. Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας που ο σταυρός γίνεται τόσο βαρύς, ώστε αισθανόμαστε ότι δεν αντέχουμε άλλο. Και πράγματι, δεν μπορούμε πάντοτε μόνοι μας. Αλλά ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμη της πίστης. Όταν δεν μπορούμε εμείς, μπορεί ο Χριστός. Αρκεί να Του το ζητήσουμε. Πόσες φορές προσπαθούμε να λύσουμε τα πάντα μόνοι μας! Κουραζόμαστε, αγωνιούμε, φοβόμαστε και ξεχνάμε να κάνουμε το πιο απλό: να γονατίσουμε και να πούμε «Κύριε, βοήθησέ με». Και ο Χριστός δεν περιμένει να γίνουμε δυνατοί για να μας βοηθήσει. Έρχεται ακριβώς στην ώρα της αδυναμίας μας. Ο Σταυρός μας, θυμίζει ότι η αδυναμία, όταν παραδίδεται στον Θεό, μπορεί να γίνει δύναμη. Και τότε έρχεται το χάδι του Θεού, ένα δροσερό αεράκι που σε κάνει να μην νιώθεις μόνος και σου δίνει δύναμη από τη δύναμη του Σταυρού ώστε να συνεχίσεις αναβαίνοντας την κλίμακα των αρετών.  

Υπάρχει όμως κάτι σημαντικό που πρέπει να προσέξουμε πολύ.

Να μη ζητάμε από τον Χριστό να σηκώσει τον δικό μας σταυρό, ενώ εμείς σταυρώνουμε τους άλλους με τη συμπεριφορά μας.

Με μια σκληρή κουβέντα.

Με μια προσβολή.

Με την αδιαφορία μας.

Με την κατάκριση.

Με τον θυμό.

Με την έλλειψη συγχώρεσης.

Μπορεί να φοράμε σταυρό στον λαιμό μας, αλλά ο αληθινός Σταυρός πρέπει να βρίσκεται μέσα στην καρδιά μας και στη συμπεριφορά μας.

Μπορεί να κάνουμε εκατοντάδες φορές τον σταυρό μας αλλά η ζωή μας παραμένη στάσιμη… 

Ας αναρωτηθούμε λοιπόν:

Εγώ είμαι για τον άλλον παρηγοριά ή βάρος;

Είμαι άνθρωπος που θεραπεύει ή άνθρωπος που πληγώνει;

Όταν κάποιος πέφτει, του δίνω το χέρι ή τον κατακρίνω;

Ο Χριστός πάνω στον Σταυρό δεν εκδικήθηκε. Συγχώρησε.

Δεν καταράστηκε. Προσευχήθηκε.

Δεν ανταπέδωσε το κακό με κακό. Απάντησε με αγάπη.

Αυτό είναι το μήνυμα του Τιμίου Σταυρού και για εμάς.

Όπως πολύ όμορφα διατυπώνεται: «Η δύναμη που φανερώνεται στην κένωση. Ο Σταυρός φανερώνει μια δύναμη που δεν επιβάλλεται, αλλά προσφέρεται. Είναι η αγάπη του Χριστού που ταπεινώνεται για να σώσει τον άνθρωπο. Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει αδυναμία, η Εκκλησία αναγνωρίζει τη δύναμη του Θεού.»

Αυτή είναι η παράδοξη δύναμη του Χριστιανισμού. Δεν είναι δύναμη που επιβάλλεται στον άλλον. Είναι δύναμη που θυσιάζεται για τον άλλον.

Δεν είναι δύναμη που λέει «θα περάσει το δικό μου». “Εγώ θα τα πω, κι ας κάνω τον άλλο κουρέλι…” Είναι δύναμη που λέει «θα αγαπήσω, θα συγχωρήσω, θα υπηρετήσω». Δεν είναι δύναμη που κραυγάζει. Είναι δύναμη που πολλές φορές σιωπά και προσφέρει. Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει αδυναμία, η Εκκλησία αναγνωρίζει τη δύναμη του Θεού.

Ας ζητήσουμε λοιπόν από τον Θεό να μας δώσει αυτή τη δύναμη. Να σηκώνουμε αγογγύστως και εκουσίως τον σταυρό που μας αναλογεί. 

Να μην ντρεπόμαστε να πούμε:

«Χριστέ μου, δεν μπορώ άλλο. Βοήθησέ με.»

Και να έχουμε την πίστη ότι, όταν τα δικά μας χέρια κουράζονται, ο Χριστός μπορεί να σηκώσει μαζί μας το βάρος. Και πάνω απ’ όλα, ας προσέχουμε να μη γινόμαστε εμείς σταυρός για τους άλλους. Ας γίνουμε άνθρωποι που ανακουφίζουν, που συγχωρούν, που αγαπούν, που στηρίζουν.

Αδελφοί μου, ας κοιτάξουμε τον Τίμιο Σταυρό και ας θυμηθούμε:

εκεί βρίσκεται η αγάπη που δεν εγκαταλείπει, η θυσία που σώζει, η δύναμη που γεννιέται μέσα από την ταπείνωση, και η ελπίδα που οδηγεί από τον θάνατο στην Ανάσταση.

Ας κάνουμε λοιπόν τον Σταυρό του Χριστού όχι μόνο σημείο που σχηματίζουμε πάνω μας, αλλά τρόπο ζωής. Και κάθε φορά που αισθανόμαστε ότι ο δικός μας σταυρός είναι βαρύς, ας λέμε με πίστη:

«Κύριε Ιησού Χριστέ, βοήθησέ με να σηκώσω τον σταυρό μου.

Και όταν δεν μπορώ εγώ, κράτησέ με Εσύ.»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

 

ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΚΑΛΥΒΙΑΝΗΣ

Απόστολοι εκ περάτων

 

Πρόγραμμα ακολουθιών Αυγούστου

 

ΠΡΟΓΡΜΜΑ ΙΟΥΛΙΟΥ 2026

 

ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΗΣ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΟΥ ΚΟΥΔΟΥΜΑ

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΟΥΝΙΟΥ 2026

 

Προϋποθέσεις Θείας Κοινωνίας

 

«Μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως και ἀγάπης προσέλθετε»

 

 

Του πρωτοπρεσβυτέρου

Μιχαήλ Παπαθεοχάρη

Εφημερίου Τιμίου Σταυρού Ηρακλείου

 

Σε λίγα λεπτά αγαπητοί μου θα ακούσουμε απο το στόμα του Ιερέως την πρόσκληση για να έρθουμε να κοινωνήσουμε των Αχράντων μυστηρίων. Μέ τήν πρόσκλησή του αυτή ο ιερεύς μας υποδεικνύει την ψυχική και σωματική προετοιμασία, πού πρέπει να κάνουμε, για να παρακαθήσουμε στο Δείπνο του Χριστου. Οι Πατέρες της εκκλησίας μας λένε τα εξής για τον τρόπο, με τον οποίο πρέπει να κοινωνούμε:

Ὁ Ἱερός Χρυσόστομος λέγει: «Ὅταν πρόκειται νά προσέλθετε στή θεία αὐτή καί φρικτή Τράπεζα, νά προσέρχεσθε μέ φόβο καί τρόμο, μέ συνείδησι καθαρή, μέ νηστεία (ψυχῆς καί σώματος) καί προσευχή, χωρίς νά θορυβῆτε, νά ποδοπατῆτε καί νά σπρώχνετε τούς διπλανούς σας. Γιατί αὐτή ἡ ἀταξία εἶναι δεῖγμα τῆς πιό μεγάλης παραφροσύνης καί περιφρονήσεως τῶν ἁγίων Μυστηρίων. Γι' αὐτό ἐπιφέρει κόλασι καί τιμωρία σέ ὅσους τά κάνουν αὐτά. Ἡ Θεία Κοινωνία εἶναι φάρμακο σωτήριο τῶν τραυμάτων μας, εἶναι πλοῦτος αἰώνιος, πρόξενος τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν.   (120 Ἅγ. Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς τήν Γενέθλιον ἡμέραν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Λόγος Α', ΕΠΕ 35, 456).

 

Η Θεία Ευχαριστία αποτελεί το κέντρο της ζωής της Εκκλησίας και το ύψιστο δώρο που προσφέρει ο Χριστός στους πιστούς. Μέσα από τη Θεία Κοινωνία ο άνθρωπος δεν λαμβάνει ένα απλό σύμβολο ή μια ευλογία, αλλά τον ίδιο τον Χριστό, «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν και εἰς ζωήν αἰώνιον». Γι’ αυτό η Εκκλησία πάντοτε τόνιζε ότι η προσέλευση στο Άγιο Ποτήριο απαιτεί πνευματική προετοιμασία και κατάλληλη διάθεση.

Η πρόσκληση του λειτουργού λίγο πριν τη Θεία Μετάληψη συνοψίζει τις βασικές προϋποθέσεις: «Μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως και ἀγάπης προσέλθετε». Οι τρεις αυτές λέξεις αποτελούν ολόκληρο το πρόγραμμα της πνευματικής μας ζωής.

Ο φόβος του Θεού

     Ο φόβος του Θεού δεν είναι τρόμος ή αγωνία απέναντι σε έναν αυστηρό κριτή. Είναι ο σεβασμός, η ευλάβεια και η επίγνωση της μεγαλειότητας του Θεού και της δικής μας αναξιότητας. Είναι συγχρόνως και σεβασμός προς όλα τα μυστήρια της εκκλησίας μας. “ Αρχή Σοφίας, φόβος Θεού” λέγει ο Ψαλμωδός. Ο πιστός προσέρχεται στο Μυστήριο με ταπείνωση, γνωρίζοντας ότι στέκεται ενώπιον του ίδιου του Θεού.

Λέγει και πάλι ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: “ Πολλοί κοινωνούν μία φορά το χρόνο, άλλοι δύο φορές, άλλοι περισσότερες. Ποιούς άπ' αυτούς θα επιδοκιμάσουμε; Όσους μια φορά, όσους πολλές η όσους λίγες φορές μεταλαμβάνουν;

Ούτε τους μία ούτε τους πολλούς ούτε τους λίγες.  Εκείνοι που πλησιάζουν στο 'Άγιο Ποτήριο με καρδιά αγνή, με βίο ανεπίληπτο, αυτοί ας κοινωνούν πάντα. Οι άλλοι, οι αμετανόητοι αμαρτωλοί, ας μένουν μακριά από τα ’Άχραντα Μυστήρια, γιατί αλλιώς κρίμα και καταδίκη ετοιμάζουν για τον εαυτό τους. Ό 'Άγιος Απόστολος λέει: «Όποιος τρώει τον άρτο και πίνει το ποτήριο του Κυρίου με τρόπο ανάξιο, γίνεται ένοχος αμαρτήματος απέναντι στο σώμα και στο αίμα του Κυρίου, προκαλώντας την καταδίκη του» (Α’ προς Κορ. 11:27, 29). Θα τιμωρηθεί, δηλαδή, τόσο αυστηρά, όσο και οι σταυρωτές του Χριστού, αφού κι εκείνοι έγιναν ένοχοι αμαρτήματος απέναντι στο σώμα Του. Πολλοί από τους πιστούς έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο περιφρονήσεως των Αγίων Μυστηρίων, ώστε, ενώ είναι γεμάτοι από αμέτρητες κακίες και δεν διορθώνουν καθόλου τον εαυτό τους, κοινωνούν στις γιορτές απροετοίμαστοι, μη γνωρίζοντας ότι προϋπόθεση της Θείας Κοινωνίας δεν είναι η γιορτή, αλλά, καθώς είπαμε, η καθαρή συνείδηση. Και όπως αυτός που δεν αισθάνεται κανένα κακό στη συνείδησή του, πρέπει καθημερινά να προσέρχεται στη Θεία Κοινωνία, έτσι κι αυτός που είναι φορτωμένος αμαρτήματα και δεν μετανοεί, πρέπει να μην κοινωνεί ούτε στη γιορτή. Γι' αυτό και πάλι σας παρακαλώ όλους να μην πλησιάζετε στα Θεία Μυστήρια έτσι απροετοίμαστοι κι επειδή το απαιτεί η γιορτή, αλλά αν κάποτε αποφασίσετε να λάβετε μέρος στη Θεία Λειτουργία και να κοινωνήσετε, να καθαρίζετε καλά τον εαυτό σας, από πολλές μέρες πριν, με τη μετάνοια και εξομολόγηση, την προσευχή, την ελεημοσύνη, τη φροντίδα για τα πνευματικά πράγματα”.

Ο ιερός Χρυσόστομος επισημαίνει ότι δεν πρέπει να πλησιάζουμε αδιάφορα ή από συνήθεια, αλλά με συντριβή και προσοχή, διότι το Ποτήριο περιέχει το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Γι’ αυτό και καλεί τους πιστούς να εξετάζουν τη συνείδησή τους, να μετανοούν και να συμφιλιώνονται με τον Θεό και τους ανθρώπους.

Ο φόβος του Θεού συνδέεται άμεσα με τη μετάνοια. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε αναμάρτητοι για να κοινωνήσουμε – κάτι αδύνατο για κάθε άνθρωπο – αλλά να έχουμε συναίσθηση των αμαρτιών μας και ειλικρινή διάθεση διορθώσεως. Άλλωστε όπως λέμε στην ευχή του χερουβικού ύμνου, «Οὐδείς ἄξιος τῶν συνδεδεμένων ταῖς σαρκικαῖς ἐπιθυμίαις καί ἡδοναῖς προσέρχεσθαι ἤ προσεγγίζειν ἤ λειτουργεῖν σοι, Βασιλεῦ τῆς δόξης...» . Δεν κοινωνούμε γιατί είμαστε άξιοι, ή το χειρότερο γιατί νομίζουμε οτι είμαστε κάποιοι…κοινωνούμε για να λάβουμε το Φάρμακο της Αθανασίας, Αυτού που είναι η ίδια η Ζωή του Κυρίου ημων Ιησού Χριστού.

 Η πίστη

 Δεύτερη προϋπόθεση είναι η πίστη. Η Εκκλησία καλεί τον πιστό να προσέλθει με βεβαιότητα ότι τα Τίμια Δώρα είναι αληθινά το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.

     Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας γράφει : “η Θεία Ευχαριστία είναι το μυστήριο μέσω του οποίου ο Χριστός ενώνεται πραγματικά με τους πιστούς.

«Η Θεία Ευχαριστία είναι το τελευταίο και τελειότερο από όλα τα μυστήρια, διότι μετά από αυτήν δεν υπάρχει τίποτε άλλο προς το οποίο να μπορούμε να προχωρήσουμε.»

Η πίστη δεν είναι απλή διανοητική αποδοχή μιας διδασκαλίας, αλλά εμπιστοσύνη στον Χριστό και βεβαιότητα ότι Εκείνος ενεργεί μέσα στο Μυστήριο. Ο πιστός κοινωνεί επειδή πιστεύει ότι ο Χριστός είναι η πηγή της ζωής και της σωτηρίας.

Ο ιερός Χρυσόστομος τονίζει:

 «Πόσοι λέγουν: θα ήθελα να δω τη μορφή του Χριστού, τα ενδύματά Του, τα υποδήματά Του. Να, Τον βλέπεις, Τον αγγίζεις, Τον λαμβάνεις μέσα σου.»

Με τα λόγια αυτά δείχνει ότι η Θεία Κοινωνία αποτελεί πραγματική συνάντηση με τον Χριστό.

Να προσερχόμαστε λοιπόν στην Θεία Κοινωνία όχι μόνο με φόβο (δέος, Θεία συστολή, ευλάβεια, σεβασμό), αλλά και με Πίστη. Πίστη, όχι αφηρημένη έννοια σε κάποια ανώτερη δύναμη, αλλά συγκεκριμένη. Πίστη στον Τριαδικό Θεό, αυτό που ομολογούμε στο σύμβολο της πίστης μας. Πίστη στην Αγία Τριάδα, πίστη στην ενανθρώπηση του Υιού και λόγου του Θεού, Πίστη στο Θεομητορικό πρόσωπο της Παναγίας μας, Πίστη στον Τίμιο Σταυρό, στις εικόνες, στους Αγίους και στα ιερά τους Λειψανα. Εάν δεν έχουμε αυτή την Πίστη δεν χρειάζεται να έρθουμε στο Ποτήριο της Ζωής γιατι θα είναι η μεγαλύτερη αμαρτία.

  Πολλοί φέρουν ως επιχείρημα το λόγο του Αποστόλου Παύλου: «Όποιος τρώει τον άρτο και πίνει το Ποτήριο του Κυρίου με τρόπο ανάξιο, γίνεται ένοχος αμαρτήματος απέναντι στο σώμα και στο αίμα του Κυρίου. Γι’ αυτό πρέπει να εξετάζει κανείς προσεκτικά τον εαυτό του, και τότε να τρώει από τον άρτο και να πίνει από το Ποτήριο. Γιατί όποιος τρώει τον άρτο και πίνει τον οίνο με τρόπο ανάξιο, χωρίς να αναγνωρίζει σ’ αυτά το Σώμα του Κυρίου, αυτό που τρώει κι αυτό που πίνει φέρνει πάνω του καταδίκη» (Α΄ Κορ. ια΄ 27-29). Αλλά το ίδιο συμβαίνει και όταν δεν κοινωνούμε. Λέει ο Χριστός: «Σας βεβαιώνω πως αν δεν φάτε τη σάρκα του Υιού του Ανθρώπου και δεν πιείτε το Αίμα Του, δεν έχετε μετοχή στη ζωή». Επομένως εάν το να πλησιάζει κανείς όπως τύχει είναι κίνδυνος, έτσι και το να μην κοινωνεί κανείς είναι θάνατος. Ο Απόστολος Παύλος εφιστά την προσοχή μας στον τρόπο προσέλευσης. Ανάξιος, σε τελευταία ανάλυση είναι αυτός που θεωρεί τον εαυτό του άξιο να κοινωνήσει. Αυτός που στηρίζεται στην (ανύπαρκτη) αρετή του και όχι στη χάρη του Θεού. Ανάξιος είναι ο αμετανόητος. Και σίγουρα ο Απόστολος Παύλος υπονοεί τον απροετοίμαστο, αυτόν που πλησιάζει χωρίς κάποια συναίσθηση σε αυτό που κάνει.

 Η αγάπη

     Τρίτη και κορυφαία προϋπόθεση είναι η αγάπη. Δεν μπορεί κανείς να ενωθεί με τον Χριστό, ο οποίος είναι η ίδια η Αγάπη, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί μίσος, κακία ή ασυγχώρητη έχθρα προς τον συνάνθρωπό του.

Η αγάπη εκφράζεται με τη συγχώρεση, τη συμφιλίωση και τη διάθεση προσφοράς. Ο Κύριος δίδαξε ότι πριν προσφέρουμε το δώρο μας στο θυσιαστήριο πρέπει να συμφιλιωθούμε με τον αδελφό μας. Η Θεία Κοινωνία δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά γεγονός ενότητας ολόκληρης της Εκκλησίας. Η αληθινή συμμετοχή στη Θεία Ευχαριστία συνεχίζεται στη ζωή της αγάπης και της διακονίας, είναι η λειτουργία μετά την Λειτουργία. Δηλαδή αυτή την Χάρη που πήραμε απο την Θεία Λειτουργία την μεταλαμπαδεύουμε και εμείς στην ζωή μας, και όπου και αν είμαστε να λάμπει η ζωή μας σαν ακοίμητη λαμπάδα. «Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, 5:16), πρέπει να λάμπει το φως μας μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να βλέπουν τα καλά έργα και να δοξάζουν τον Θεό.

 Η προετοιμασία για τη Θεία Κοινωνία

Εν κατακλείδι: Η Εκκλησία, μέσα από την πνευματική της παράδοση, προτείνει ορισμένα μέσα προετοιμασίας:

 ●        Ειλικρινή μετάνοια και αυτοεξέταση.

 ●        Ιερά Εξομολόγηση, όταν υπάρχει ανάγκη ή σύμφωνα με την καθοδήγηση του πνευματικού.

 ●        Προσευχή και συμμετοχή στη λατρευτική ζωή. (Θεία Μετάληψη)

 ●        Νηστεία κατά το εκκλησιαστικό τυπικό και τις οδηγίες του πνευματικού.

 ●        Συγχώρεση και συμφιλίωση με τους άλλους.

 ●        Καλλιέργεια ταπεινώσεως και αγάπης.

     Η πρόσκληση της Εκκλησίας «Μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως και ἀγάπης προσέλθετε» δεν είναι λοιπόν, μια τυπική λειτουργική προτροπή. Αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος καλείται να πλησιάσει το μέγιστο μυστήριο της πίστεως. Με φόβο Θεού, δηλαδή ευλάβεια και μετάνοια· με πίστη στην αληθινή παρουσία του Χριστού· και με αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο.          

Τότε η Θεία Κοινωνία γίνεται πραγματικά πηγή αγιασμού, ενότητας και αιώνιας ζωής, καθώς ο πιστός ενώνεται με τον Χριστό και γίνεται μέτοχος της Βασιλείας Του ήδη από την παρούσα ζωή.

Ας προσερχόμαστε, λοιπόν, συχνά στη θεία κοινωνία με την κατάλληλη όμως προετοιμασία, σ’ ένα κλίμα ησυχίας, σιωπής, περισυλλογής, προσευχής, εποικοδομητικής μελέτης. Με συντριβή και ευλάβεια. Έχοντας συμφιλιωθεί με όλους. Ας προσευχηθούμε με θέρμη. Ας αναλογιστούμε την αγάπη και την δωρεά του Θεού. Κι ας πλησιάσουμε «μετά φόβου Θεού πίστεως και αγάπης».